شنبه 4 مهر 1394 / 09:44|کد خبر : 26|گروه : اجتماعی

روستاهای سروآباد/

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد

روستای گوشخانی از توابع شهرستان سروآباد که به استناد آثار و مدارک به جا مانده قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل ازاسلام برمی گردد.

به گزارش خبرنگار اورامانات، طبیعت زیبای روستاهای شهرستان سروآباد زبانزد عام و خاص است، روستاهایی با قدمت طولانی، مردمانی ساده و قانع که از زندگی کردن در روستاها لذت می برند. شهرستان سروآباد که جمعیت 95 درصدی آن در روستاها ساکن هستند، بیش از 50 روستا را شامل می شود.


در ادامه معرفی روستاهای تابعه شهرستان سروآباد، این بار به معرفی روستای زیبای گوشخانی می پردازیم، روستایی زیبا که در بخش مرکزی و دهستان رزاب قرار دارد.


تاریخچه ی روستای گوشخانی: به استناد آثار و مدارک به جا مانده قدمت یکجا نشینی در روستای گوشخانی به زمان قبل ازاسلام برمی گردد. آثار بر جا مانده گواه آن است که در زمان حمله ی اعراب مسلمان به کردستان 18 هجری – ق مردم در منطقه ی کوهستانی مرتفع و خوش آب و  هوا موسوم به (میزران ) زندگی کرده اند.

 

 مردم آن دیار همچون سایر دیار کیش زرتشتی داشته اند. و همین عامل مقامت آنها را در برابرقوم مهاجم عرب برانگیخته است. پس ازحمله ی اعراب و شکست مردم (میزران) در برابر آنان مردم  به ناچار از آنجا کوچ  می کنند. با تسلط  کامل اعراب برایران  و ارام  شدن اوضاع مردم دوباره زندگی را در میزران از سرمی گیرند. اما به دلایل نامعلومی زندگی در انجا به طورکلی متوقف می شود .


آثارگورستان مردمانی که درآن ناحیه سکونت داشته اند. هنوز به جای مانده است . و در زمین زراعتی شخصی به نام حاج محمد امین در ( میزران) واقع است . دراوایل قرن هفتم هجری از جانب منطقه (اورامان) که به گویش (( اورامی)) تکلم می کنند. چند  خانوار به این منطقه کوچ می کنند، و روستایی زیبا به نام (هانه مزی) بنا می کنند.

 

اسم مناطق و چشمه های روستا با بخش ترکیبی (هانه) که در گویش اصیل (اورامی) به معنای چشمه است. خود گواه سکونت مردم (اورامی) زبان درآن دیار است (هانه مزی)- (هانه میران) - (ته وه نه تره کاوی) - (هانه پلوری) آثار آسیاب آبی مردم روستای (هانه مزی) در جایی به اسم (به له جار) بوده و آثار گورستان مردم روستا در زمینی به نام (گول به) هنوزبه جای مانده است.


همزمان با حمله ی مغولان درقرن هفتم و عبور آنان از این دیار روستای (هانه مزی) با خاک یکسان می شود. و زندگی برای چند قرن در این منطقه در خاموشی فرو می رود.  در زمان سلطه ی سلسله ی صفویان این منطقه در ملک خانهای (سیامستوری) بوده است.


قدیمی ترین سند موجود  به سال (1065ه.ق) برمی گردد. طبق این سند (احمد بیگ سیامستوری) روستای (نسل) را که در شمال روستای گوشخانی قراردارد. به ازای نه (9) تومان پول رایج ایران به محمودبیگ کویک می فروشد. روستای(سه رنوی) هم که ساکنانش ازمنطقه ی لیلاخ که مابین سنندج و قروه  قرار دارد  به آنجا کوچ کرده بودند. و تا عصرسلطنتی شاه (تهماسب صفوی) به حیات خود ادامه می دهند. سپس به علت غیر بومی  بودن ساکنانش هم ازبین می روند. این روستا در محلی به همین نام قرار داشته و گورستان مردمانش درگورستان قدیمی گوشخانی که پوشیده از درختان بلوط کهنسال است واقع شده است.


طبق اسناد به جای مانده، (احمد بیگ) هنگام بازگشت به ایران در سال (1280ه.ق) بنای روستای گوشخانی فعلی را می نهد .


موقعیت جغرا فیایی روستا ی گوشخانی


روستا ی گوشخانی از توابع شهرستان سروآباد، با وسعتی برابر 35 کیلومتر مربع در غرب استان کردستان ما بین محور جاده ی سنندج - سروآباد با فاصله ی 80 کیلو متر از سنندج واقع شده است.


این روستا با ارتفاع 1320 متر از سطح دریا واقع در کوهای زاگرس بین دو رشته کوه بزرگ کُره ی میانه با ارتفاع 2995 متر و کوسالان با ارتفاع 2400 متر که شعبه ای از  رودخانه ی معروف سیروان در دامنه ی آن جاری است واقع شده است.

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد


بارندگی متوسط سالیانه آن روستا حدود 450-550 میلیمتر و حداکثر و حداقل درجه ی حرارت درتابستان و زمستان به ترتیب +30 و -12 درجه ی سانتی گراد است که از نظرتقسیمات آب وهوای جهانی جزو آب وهوای مدیترانه ای محسوب می شود.

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد


آب وهوای روستای گوشخانی  جزو بهترین مناطق برای پرورش جنگل است . جنگل این روستا باوسعت تقریبی 6 کیلومتر مربع که بیشتر آن شامل درخت بلوط است .

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد
منطقه ی حفاظت شده جنگلی روستا با قدمت  80 سال و وسعت 10 هکتار کوهی است بسیار جذاب که در بخش جنوب غربی روستا قرار گرفته و قبلا میله بوه نام داشته که مردم روستا امروزه آن را قاخه (قدغن و حفاظت شده) می نامند. اما بقیه ی جنگل های روستا زما ن تشکیل آنها به سال 1340 به بعد بر می گردد.

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد
مهمترین منابع جگلی روستا را می توان میدان کاشخ، هه زبیلی، که ریه لانه ، باهوی که راوا و ساولی می باشد.


و مهمترین گونه های درختی جنگل روستای گوشخانی شامل درختان بلوط، ون، گلابی، مازو ،کیکف، تایله و زالزالک (گویژ) است.

 


کوه سربه فلک کشیده ی کُره میانه و سامله و چشمه آبهای روان در دره های روستا انواع گیاهان و گلهای زیبا را به وجود آورده است . گوناگونی گلها شامل لاله ی واژگو ن (که مردم  آن را هه راله برمه می نامند )، گل زنبق، گل محمدی و گل های با بونه، خشخاش کوی، شب بو گل گاو زبان و پونه و  گزنه است.


گون سیاه و گون جباری دوگونه از گونه های گون به  شمار می روند که در اقتصاد مردم روستا نقش بسزایی دارند  باگرفتن شیره ی آنها در تیرماه صمغ کتیرا که مصرف دارویی  و صنعتی دارد بدست می آید.


جاذبه های توریستی:

 

موقعیت خاص جغرافیایی روستا و بارش های مناسب برف و باران در شش ماه از سال بر استعداد منطقه به لحاظ جاذبه های طبیعی تاثیر چشمگیری گذاشته است. پوشش جنگلی بلوط که از فرسایش خاک جلوگیری می کند مناظر بدیع و زیبایی را خلق کرده است.    

         
ذوب برف در اواخر اسفند و اوایل فروردین ماه ابشار هایی زیبا و بی نظیر را به وجود می آورد که می توان به (قه لوه ز) اشاره کرد. قه لوه ز واژه ای کردی است به معنی ابشار . پوشش گیاهی و مراتع روستا در نوع خود منحصر به فرد است.

 

رویش لاله های واژگون درارتفاع 1800متری در محلی موسوم به (سامله) و نیز دمیدن گلهای زنبق، نرگس و شقایق در دامنه کوهها مناظری زیبا و بسیار بکرو چشم نواز به وجود می آورد که نطیر آن را در کمترجایی می توان یافت. درختان انبوهی که در دو سوی مسیر ارتباطی این روستا روییده اند، به مانند نگهبانانی هستند که هر یک چتری سبزرنگ بالای سرخود گرفته اند.    

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد


چشمه های هه وار، ساولی و گولبه ن ازدیگر جاذبه های طبیعی روستای گوشخانی به شمار می روند. کوه واقع در روستای میانه که در شمال روستاهای نسل و گوشخانی قراردارد و به (کره ی میانه) موسوم است به لحاظ داشتن ارتفاع  2995 متری و آب و هوای منحصربه فرد هرساله پذیرای انبوهی از گردشگران و کوهنوردان مناطق دور ونزدیک است.


دین و مذهب:


همه ی ساکنان روستا مسلمان و اهل سنت و شافعی مذهب و پابند به اعتقادات دینی ومذهبی هستند. زمانی که روسها به ایران یورش می برند. و به خطه ی کردستان خصوصا روستای گوشخانی وارد می شوند جمعی از  اهالی روستا به جنگ علیه روس بر می خیزند. مزار یکی از شهدای جنگ بر ضد روس ها به نام عبدالکریم صالحی هنوز هم موجود است.


در سال1330ه. ش مسجد روستا مرمت شد. اما بازسازی نهایی مسجد و ساخت حجره هایی برای طلبه های جوان که نزد امام جماعت روستا اموزش می بینند در سال1370ه.ش به همت اهالی مقیم وخارج روستا صورت گرفته است .


کشاورزی و باغداری


روستای گوشخانی به دلیل داشتن چشمه های فراوان و زمین های کوه پایه ای ابرفتی  یکی از مناطق حاصل خیز برای کشاورزی محسوب می شود. این روستا دارای250 هکتار زمین آبی و 100هکتار زمین دیمی برای کشاورزی است که تقریبن 25% از مردم روستا از طریق کشاورزی امرار معاش می کنند. مهمترین محصولات کشاورزی روستا عبارتنداز: گندم، جو، نخود و ذرت.

گوشخانی روستایی که قدمت یکجا نشینی در آن به زمان قبل از اسلام بر می گردد


احداث جاده در محور زمین های دیمی در سال1384و سهولت تردد کشاورزان به زمین های کشاورزی خود در مناطق مرتفع بر فرایند کشت و برداشت محصول تاثیر بسزایی گذاشته است اما نا آشنایی اغلب روستائیان با اصول وفنون کشاورزی و باغداری همچنان ازموانع توسعه و بهره برداری بهینه از امکانات و پتانسیل های روستا به شمار می رود .

مساحت تقریبی باغ آبی و دیمی روستا به ترتیب 60 و 20 هکتار است .مهمترین محصول میوه ی روستا عبارتند از: گردو،توت،انگور،انجیر،گوجه سبز،سیب و گلابی. تولید سالانه ی 20تن گردو 20 تن انگورو توت درآمد خوبی برای کشاورزان عاید کرده و موجب موجب توسعه و شکوفایی نسبی باغداری در این روستا شده است .


دامداری


علیرغم کوهستانی بودن روستا و وجود مراتع غنی دامداری روستای گوشخانی توسعه نیافته است 300 راس گوسفند، 200 راس بز و 150راس گاو آمار کل دام موجود در این روستاست .در حالی که کارشناسان منابع طبیعی ظرفیت دام روستا را 1027 برآورده کرده که تقریباً دو برابر وضعیت فعلی است .دامداری همچنان به شیوه ی سنتی انجام می شود، به این ترتیب که دامها در فصلهای بهار وتابستان در چراگای طبیعی روستا و در پاییز و زمستان درآغل ها به سر می برند.از ذخیره ی علوفه ی روستائیان در کاهدان استفاده می کنند .


وضعیت اشتغال


با وجود بستر مناسب برای پرداختن به کشاورزی و باغداری تنها 8% از جمعیت روستا از این طریق امرار معاش می کنند و حدود 30% از جمعیت فعال که میزان سنی تا 40 سال را شامل می شود، کارگران فصلی هستند که برای امرار معاش در فصلهای بهار و تابستان در شهرهای بزرگ به ویژ تهران به کار مشغول اند و در فصل های دیگر بیکار هستنند . درصد اندکی از جمعیت روستا نیز بازاریان و دلالان فصلی هستند که با خرید و فروش مواد مصرفی و کشاورزی امرار معاش می کنند.

 
آموزش و تحصیل در روستا:


تاسیس اولین مدرسه در روستای گوشخانی به سال 1329ه.ش برمی گردد. این  مدرسه با همت و  پیگیریهای مرحوم شیخ عابد جعفر پور و  مرحوم شیخ برهان مظهری تاسیس شد و  اولین معلم آن آقای باقر بلندی اهل سنندج بوده است.

میز ها و صندلی های مدرسه را به وسیله چهار پا از شهر سنندج به روستا حمل کرده اند، در فصل زمستان خود دانش اموزان هیزم بخاری مدرسه را تامین نموده اند. نخستین ساختمان مدرسه ابتدایی شش کلاسه در سال 1347 احداث شده و تا به حال پا بر جاست همین مدرسه در سال 1362 پذیرای دانش اموزان در سطح راهنمای نیز شد.اما ساختمان مستقل مدرسه راهنمایی پسر انه و دخترانه درسال1371 تاسیس و به بهره برداری رسید درسال1381 نیز ساختمان دبیرستان پسرانه و دخترانه روستا احداث و در سال 1382 به بهره برداری رسیده است.

 با تشکر از : جمشید رحیمی

انتهای پیام/





برچسب ها :

گوشخانیسروآبادطبیعت زیبا

نظرات کاربران :

اولین نفری باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید!

دیدگاه های ارسالی شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام *
 

کد امنیتی
 
   
Hawramanat Telegran Channel


آخرین اخبار
پربازدیدترین های یک ماه اخیر